Η Πανώλη των Μικρών Μηρυκαστικών (PPR), γνωστή και ως «πανούκλα των αιγών» ή «σύνδροµο στοµατίτιδας-πνευµονοεντερίτιδας», αποτελεί υψηλής µεταδοτικότητας, ιογενές νόσηµα των µικρών µηρυκαστικών (κατοικίδιων και άγριων). 

Είναι νόσηµα υποχρεωτικής δήλωσης και η έγκαιρη ενηµέρωση των κτηνιατρικών αρχών σε περίπτωση υποψίας, πέρα από νοµική υποχρέωση, συµβάλει στην αποτελεσµατικότερη αντιµετώπιση του.

Μετάδοση Η πανώλη των µικρών µηρυκαστικών δεν µεταδίδεται στον άνθρωπο.

Άµεσα: Η µετάδοση του ιού πραγµατοποιείται πρωτίστως µε την στενή επαφή υγιών µε ασθενή ζώα, αερογενώς µε σταγονίδια νωπών εκκρίσεων όπως ρινικό, οφθαλµικό έκκριµα, σάλιο, ούρα και κόπρανα. O ιός ανιχνεύεται στις εκκρίσεις περίπου από την 3η έως 22η ηµέρα µετά τη µόλυνση, ενώ είναι µολυσµατικός τις πρώτες 12 ηµέρες από τη µόλυνση. Επισηµαίνεται ότι η µετάδοση γίνεται κατά την περίοδο της επώασης του ιού (4-6 ηµέρες µετά την µόλυνση).

Έµµεσα: Ο ιός µπορεί να επιβιώσει µέχρι και 72 ώρες στην τροφή, στο νερό, στη στρωµνή και σε διάφορα υλικά και µέσα (οχήµατα µεταφοράς των ζώων, συσκευές, µηχανήµατα), ανάλογα µε την υγρασία, θερµοκρασία και την παρουσία ηλιακού φωτός.

Πηγές του ιού: Οφθαλµικό έκκριµα, ρινικό έκκριµα, σάλιο, κόπρανα, ούρα. Επιπλέον πηγή µπορεί να αποτελέσει και το ωµό κρέας και γάλα κατ’ αναλογία µε την Πανώλη των Βοοειδών. Σε δροσερό και σκιερό περιβάλλον έχει αποδειχθεί ότι ο ιός εξαπλώνεται σε ακτίνα περίπου 10 µέτρων.

Να σηµειωθεί ότι δεν υπάρχουν στοιχεία για άµεσο η έµµεσο ρόλο των αρθροπόδων στη µετάδοση του ιού. Κατά συνέπεια, και µε δεδοµένο το γεγονός ότι ο ιός δεν επιβιώνει για µεγάλο χρονικό διάστηµα έξω από τον ξενιστή του (µέχρι 72 ώρες) η άµεση επαφή µε ζώα που νοσούν και η χρήση κοινών βοσκοτόπων και υδάτινων συλλογών πρόσληψης νερού, αποτελεί τον κύριο τρόπο µετάδοσης του νοσήµατος.

Η µεταφορά της νόσου σε απόσταση πραγµατοποιείται µε την διακίνηση νόµιµη ή παράνοµη των ζώων τα οποία είτε βρίσκονται σε στάδιο επώασης είτε νοσούν.Ο πιο πιθανός τρόπος εισόδου του νοσήµατος σε ελεύθερες περιοχές είναι η είσοδος µολυσµένων ζώων.

Στην Ευρώπη και κατ’ επέκταση στην Ελλάδα, όπου η εισαγωγή ζώων από τις ενδηµικές Χώρες απαγορεύεται, το νόσηµα µπορεί να µεταδοθεί µε την παράνοµη διακίνηση ζώων.

Ο κίνδυνος µετάδοσης µέσω των προϊόντων ζωικής προέλευσης που µεταφέρονται µε τους τουρίστες και τους επισκέπτες είναι υπαρκτός και συχνά υποτιµάται. Η διασπορά του ιού µε µηχανικούς µεταφορείς είναι πιο σπάνια (επιβίωση του ιού στο εξωτερικό περιβάλλον µέχρι 72 ώρες) αλλά θα µπορούσε να συµβεί µε τα οχήµατα µεταφοράς ζώντων ζώων που επιστρέφουν από περιοχές που ενδηµεί το νόσηµα.

Πρόληψη της νόσου Έγκαιρη ενηµέρωση, άµεση διάγνωση και ενεργοποίηση των µηχανισµών είναι το κλειδί για τη γρήγορη αντιµετώπιση και εξάλειψη της νόσου. Σε χώρες ελεύθερες του νοσήµατος λαµβάνονται µέτρα για περιορισµό και έλεγχο στις εισαγωγές ζώντων ζώων και προϊόντων ζωικής προέλευσης από ενζωοτικές περιοχές.

Η εφαρµογή µέτρων βιοασφάλειας στις εκτροφές αιγοπροβάτων µπορεί να αποτρέψει την είσοδο του νοσήµατος στην εκτροφή: Περίφραξη των εγκαταστάσεων για την αποτροπή εισόδου και εξόδου ζώων. Απολυµαντική τάφρος στην είσοδο-έξοδο των εγκαταστάσεων. Καθαρισµός και απολύµανση των εγκαταστάσεων σε τακτική βάση. Απεντόµωση -Μυοκτονία των εγκαταστάσεων σε τακτική βάση. Περιορισµός της εισόδου οχηµάτων και άλλων µηχανηµάτων στις εγκαταστάσεις και στους βοσκοτόπους, στα εντελώς απαραίτητα. Ιδιαίτερη προσοχή σε οχήµατα που έρχονται σε επαφή και µε άλλες εκµεταλλεύσεις αιγοπροβάτων. Καθαρισµός και απολύµανση των οχηµάτων που εισέρχονται και εξέρχονται από τις εγκαταστάσεις. Περιορισµός των ανθρώπων που εισέρχονται στις εκµεταλλεύσεις και έρχονται σε επαφή µε τα ζώα και ιδιαίτερη προσοχή σε όσους έρχονται σε επαφή και µε άλλες εκµεταλλεύσεις αιγοπροβάτων. Καθαρισµός και απολύµανση των υποδηµάτων των ανθρώπων που εισέρχονται και εξέρχονται από την εκµετάλλευση. Έλεγχος της προέλευσης των ζωοτροφών, Έλεγχος της προέλευσης των µηχανηµάτων και των συσκευών που χρησιµοποιούνται στις εγκαταστάσεις και στους βοσκότοπους ιδιαίτερα σε ότι αφορά την επαφή τους µε αίγες και πρόβατα. Χώρος αποµόνωσης για τα ζώα που νοσούν καθώς και για τα ζώα που εισέρχονται για πρώτη φορά στην εκτροφή πριν την ανάµειξη τους µε τα ήδη υπάρχοντα ζώα. Προµήθεια ζώων µε νόµιµες διαδικασίες: Ενηµέρωση των κτηνιατρικών αρχών, ταυτοποίηση των ζώων µε ενώτια ή ηλεκτρονικούς βώλους, επίσηµα έγγραφα (υγειονοµικά πιστοποιητικά) Καθηµερινός έλεγχος των ζώων για τον εντοπισµό κλινικών συµπτωµάτων.

Εµβολιασµός: Ο προληπτικός εµβολιασµός για την Πανώλη των Μικρών Μηρυκαστικών στα Κράτη Μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν επιτρέπεται. Μπορεί να χρησιµοποιηθεί ως επιπρόσθετο µέτρο για την αντιµετώπιση του νοσήµατος σε περίπτωση επιζωοτίας.