Ο τρόπος άσκησης κρατικής εποπτείας του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων επί των Αγροτικών Συνεταιρισμών καθορίζεται με σχετική Υπουργική Απόφαση, που υπέγραψε ο Σταύρος Αραχωβίτης στις 23 Οκτωμβρίου 2018 και δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως στις 8 Νοεμβρίου (ΦΕΚ 4985).

Σύμφωνα με την Απόφαση η εποπτεία των Αγροτικών Συνεταιρισμών ασκείται από το ΥπΑΑΤ μέσω της Διεύθυνσης Οικονομικών Ελέγχων, Επιθεώρησης και Συνεργατισμού, η οποία στο εξής θα είναι η αρμόδια αρχή και θα εποπτεύει τους Αγροτικούς Συνεταιρισμούς, τους Κλαδικούς Αγροτικούς Συνεταιρισμούς, τους Κλαδικούς Εθνικούς Αγροτικούς Συνεταιρισμούς, τους αναγκαστικούς Αγροτικούς Συνεταιρισμούς και τις Ενώσεις τους, τις Αγροτικές Εταιρικές Συμπράξεις.

Η άσκηση της εποπτείας σε συγκεκριμένο Αγροτικό Συνεταιρισμό γίνεται με εντολή του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων στα αρμόδια όργανα σε περιπτώσεις που υπάρχουν σαφείς και εμπεριστατωμένες καταγγελίες σε βάρος των Διοικήσεων για μη τήρηση νόμου, καταστατικού, αποφάσεων οργάνων διοίκησης και γενικά των τηρούμενων βιβλίων και στοιχείων καθώς και οικονομικοδιαχειριστικών ζητημάτων, καθώς και ύστερα από αίτημα όσων έχουν έννομο συμφέρον, αλλά και αν ο Υπουργός κρίνει ότι πρέπει να ασκηθεί εποπτεία και έλεγχος.

Οι υπάλληλοι-ελεγκτές της αρμόδιας αρχής έχουν την δυνατότητα πρόσβασης σε κάθε πληροφορία ή στοιχείο που αφορά ή είναι χρήσιμο για την άσκηση του έργου και της αποστολής τους ενώ ειδικότερα οι υπάλληλοι-ελεγκτές για οικονομικοδιαχειριστικά θέματα έχουν, κατά την άσκηση των αρμοδιοτήτων τους, δικαιώματα και καθήκοντα ανακριτικού υπαλλήλου, τα οποία ασκούνται σύμφωνα με τους όρους και τις διατυπώσεις της ισχύουσας νομοθεσίας.

Στην περίπτωση που από το πόρισμα εποπτείας, προκύψουν ενδείξεις ότι έχουν τελεσθεί από μέλη των οργάνων διοίκησης πράξεις που τιμωρούνται από τις διατάξεις του Ποινικού Κώδικα ή άλλων ειδικών νόμων ή από τις διατάξεις του άρθρου 28 του ν. 4384/2016.

Ολόκληρη η Υπουργική Απόφαση έχει ως εξής:

Άρθρο 1  Πεδίο εφαρμογής κρατικής εποπτείας Η εποπτεία επί των Αγροτικών Συνεταιρισμών ασκείται από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων διά της Διεύθυνσης Οικονομικών Ελέγχων, Επιθεώρησης και Συνεργατισμού, στο εξής αρμόδια αρχή. Ειδικότερα η αρμόδια αρχή ασκεί εποπτεία επί: α) των αγροτικών συνεταιρισμών (Α.Σ), β) των κλαδικών αγροτικών συνεταιρισμών (ΚΑΣ), γ) των κλαδικών εθνικών αγροτικών συνεταιρισμών (ΚΕΑΣ), δ) των αναγκαστικών αγροτικών συνεταιρισμών και των ενώσεων τους (ΑνΣ-ΕΑνΣ) των περιπτώσεων γ, δ, ε, ζ του άρθρου 47 του ν. 2169/1993 (ΦΕΚ Α΄149) το οποίο διατηρήθηκε σε ισχύ με το άρθρο 50 παρ 1 περ β) του ν. 4384/2016 (ΦΕΚ Α’ 78) ε) των Αγροτικών Εταιρικών Συμπράξεων ως προς την τήρηση των διατάξεων του άρθρου 33 του ν. 4384/2016.

Άρθρο 2 Περιεχόμενο και καθήκοντα οργάνων κρατικής εποπτείας  1. Το περιεχόμενο της κρατικής εποπτείας που ασκεί η Διεύθυνση Οικονομικών Ελέγχων, Επιθεώρησης και Συνεργατισμού και τα καθήκοντα των οργάνων εποπτείας του άρθρου 3 της παρούσης αφορούν: α) τη διαπίστωση της σύννομης λειτουργίας των ΑΣ, ΚΑΣ, ΚΕΑΣ και ΑνΣ-ΕΑνΣ και ειδικότερα τη διαπίστωση της νομιμότητας των πράξεων και την ορθή εφαρμογή των διατάξεων του νόμου, του καταστατικού και των αποφάσεων των οργάνων διοίκησης, β) την υποβοήθηση του έργου των ΑΣ, ΚΑΣ, ΚΕΑΣ και ΑνΣ-ΕΑνΣ για την πληρέστερη άσκηση των δραστηριοτήτων τους, γ) την τήρηση του Εθνικού Μητρώου Αγροτικών Συνεταιρισμών και άλλων συλλογικών μορφών του άρθρου 19 του ν. 4384/2016 και την αξιολόγηση των ΑΣ, ΚΑΣ, ΚΕΑΣ, ΑνΣ-ΕΑνΣ και ΑΕΣ μέσω αυτού, δ) την εξακρίβωση της αλήθειας των χρηματοιοκονομικών καταστάσεων και γενικά των βιβλίων και στοιχείων που τηρούνται από τους ΑΣ, ΚΑΣ, ΚΕΑΣ και ΑνΣ-ΕΑνΣ, ε) την εξακρίβωση της καταβολής της αξίας των συνεταιρικών μερίδων ή άλλων ληξιπρόθεσμων οικονομικών υποχρεώσεων των μελών των ΑΣ, ΚΑΣ, ΚΕΑΣ και ΑνΣ-ΕΑνΣ. 2. Η άσκηση συγκεκριμένου έργου εποπτείας ανατίθεται από τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. 3. Ειδικότερα για τις ΑΕΣ το περιεχόμενο της κρατικής εποπτείας αφορά την τήρηση των διατάξεων του άρθρου 33 του ν. 4384/2016 και την επικαιροποίηση των απαραίτητων στοιχείων και δικαιολογητικών στο Μητρώο του ν. 4384/2016.

Άρθρο 3  Όργανα εποπτείας  Όργανα εποπτείας ορίζονται οι υπάλληλοι της αρμόδιας αρχής των κλάδων ΠΕ 9 και ΠΕ 10 στους οποίους με την εντολή του άρθρου 4 της παρούσης ανατίθεται συγκεκριμένο έργο εποπτείας είτε για νομικοδιοικητικά (ΠΕ9) είτε για οικονομικοδιαχειριστικά θέματα (ΠΕ10). Οι υπάλληλοι-ελεγκτές έχουν την δυνατότητα πρόσβασης σε κάθε πληροφορία ή στοιχείο που αφορά ή είναι χρήσιμο για την άσκηση του έργου και της αποστολής τους ενώ ειδικότερα οι υπάλληλοι-ελεγκτές για οικονομικοδιαχειριστικά θέματα έχουν, κατά την άσκηση των αρμοδιοτήτων τους, δικαιώματα και καθήκοντα ανακριτικού υπαλλήλου, τα οποία ασκούνται σύμφωνα με τους όρους και τις διατυπώσεις της ισχύουσας νομοθεσίας.

Άρθρο 4  Τρόπος άσκησης κρατικής εποπτείας  1. Η άσκηση της εποπτείας σε συγκεκριμένο ΑΣ, ΚΑΣ, ΚΕΑΣ και ΑνΣ-ΕΑνΣ διενεργείται με εντολή του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων στα αρμόδια όργανα εποπτείας του άρθρου 3 της παρούσης, ως κάτωθι: α) σε περιπτώσεις που υπάρχουν σαφείς και εμπεριστατωμένες καταγγελίες σε βάρος της διοίκησης ΑΣ, ΚΑΣ, ΚΕΑΣ και ΑνΣ-ΕΑνΣ για μη τήρηση νόμου, καταστατικού, αποφάσεων οργάνων διοίκησης και γενικά των τηρούμενων βιβλίων και στοιχείων καθώς και οικονομικοδιαχειριστικών ζητημάτων, β) ύστερα από αίτημα όσων έχουν έννομο συμφέρον. Έννομο συμφέρον έχουν: βα) το ένα πέμπτο (1/5) των μελών του ΑΣ, ΑνΣ, ή των αντιπροσώπων των ΚΑΣ, ΚΕΑΣ, ΕΑνΣ ββ) το εποπτικό συμβούλιο του ΑΣ, ΚΑΣ, ΚΕΑΣ και ΑνΣΕΑνΣ έπειτα από την υποβολή σχετικής έκθεσης στην αρμόδια αρχή γ) στις περιπτώσεις που ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων κρίνει ότι πρέπει να ασκηθεί εποπτεία και έλεγχος. 2. Τα όργανα εποπτείας του άρθρου 3 της παρούσης μέσω άμεσου και προσφιλή τρόπου (ταχυδρομικά, ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, τηλεομοιοτυπία) συλλέγουν τα απαραίτητα για την άσκηση του ελέγχου στοιχεία από τον ΑΣ, ΚΑΣ, ΚΕΑΣ, ΑνΣ-ΕΑνΣ και ΑΕΣ και διενεργούν τον έλεγχο στην έδρα της αρμόδιας αρχής ή στην έδρα των ΑΣ, ΚΑΣ, ΚΕΑΣ, ΑνΣ-ΕΑνΣ και ΑΕΣ. Αν κριθεί απαραίτητο από τα όργανα εποπτείας οργανώνεται σύσκεψη με τους νόμιμους εκπροσώπους των ΑΣ, ΚΑΣ, ΚΕΑΣ, ΑνΣ-ΕΑνΣ ή/και καταγγέλλοντες στην έδρα της αρμόδιας αρχής. 3. Ειδικότερα οι ελεγκτές ελέγχουν α) για νομικοδιοικητικά θέματα: τη νομιμότητα των αποφάσεων και των πράξεων των οργάνων διοίκησης των ΑΣ, την ορθή τήρηση του βιβλίου μητρώου μελών βιβλίων πρακτικών των οργάνων διοίκησης και κάθε άλλου βιβλίου που προβλέπεται από το καταστατικό. β) για οικονομικοδιαχειριστικά θέματα: τη λογιστική τάξη και ορθή τήρηση των λογιστικών βιβλίων και στοιχείων, τις ετήσιες χρηματοοικονομικές καταστάσεις και την έκθεση πεπραγμένων διαχείρισης του ΔΣ, τη διαχειριστική τάξη (όσον αφορά τη νομιμότητα της πραγματοποίησης των δαπανών) και την οικονομική κατάσταση του ΑΣ.

Άρθρο 5  Υποχρεώσεις οργάνων εποπτείας και εποπτευόμενων οργανώσεων έναντι των οργάνων αυτών  Οι υποχρεώσεις των ασκούντων την εποπτεία οργάνων είναι: α) η τήρηση εχεμύθειας κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους, β) η εκτέλεση του έργου τους με ευσυνειδησία, υπευθυνότητα, αντικειμενικότητα και με βάση τους επιστημονικούς κανόνες και τις ισχύουσες νομικές διατάξεις, γ) η έγκαιρη δήλωση κωλύματος εξαίρεσης άσκησης έργου εποπτείας που τους έχει ανατεθεί σε συγκεκριμένο ΑΣ, ΚΑΣ, ΚΕΑΣ, ΑνΣ-ΕΑνΣ και ΑΕΣ. Κώλυμα υπάρχει όταν το όργανο που ασκεί την εποπτεία συνδέεται με την ελεγχόμενη οργάνωση με οποιαδήποτε οικονομική σχέση ή όταν είναι συγγενής εξ αίματος ή αγχιστείας μέχρι τρίτου βαθμού με μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου ή με διευθυντικά στελέχη της εποπτευόμενης οργάνωσης. Όποιος παραλείψει να ζητήσει την εξαίρεση του, υπάρχει πειθαρχική ευθύνη σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις Οι ΑΣ, ΚΑΣ, ΚΕΑΣ, ΑνΣ-ΕΑνΣ και ΑΕΣ έχουν υποχρέωση να θέτουν στη διάθεση των ασκούντων την εποπτεία οργάνων τα βιβλία, εγγραφές και οποιαδήποτε άλλα αναγκαία για την άσκηση της εποπτείας στοιχεία και πληροφορίες ανταποκρινόμενοι στα οριζόμενα του άρθρου 4 παρ. 2 της παρούσης.

Άρθρο 6  Διοικητικές κυρώσεις  Σε περίπτωση διαπίστωσης μη σύννομης λειτουργίας ισχύουν τα οριζόμενα στο άρθρο 6 παρ. 1 περίπτωση δ), παρ. 2 και παρ. 3 της υπουργικής απόφασης 2062 (ΦΕΚ Β’3938), όπως τροποποιήθηκε με την αριθμ. 656 (ΦΕΚ Β’913/15-3-2018) υπουργική απόφαση.

Άρθρο 7 Ποινικές κυρώσεις Τα όργανα άσκησης εποπτείας, στην περίπτωση που από το πόρισμα εποπτείας, προκύπτουν ενδείξεις ότι έχουν τελεσθεί από μέλη των οργάνων διοίκησης πράξεις που τιμωρούνται από τις διατάξεις του Ποινικού Κώδικα ή άλλων ειδικών νόμων ή από τις διατάξεις του άρθρου 28 του ν. 4384/2016, υποχρεούνται να υποβάλουν το πόρισμα ή τη σχετική έκθεση τους στην αρμόδια Εισαγγελική Αρχή εντός δέκα (10) ημερών και να αναφέρουν στον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων τις παραβάσεις του νόμου ή του καταστατικού.

Άρθρο 8  Έναρξη ισχύος Η απόφαση αυτή ισχύει από τη δημοσίευση της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Η απόφαση αυτή να δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Δείτε εδώ την Υπουργική Απόφαση, όπως δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ.