Στο ξεκίνημα της νέας καλλιεργητικής περιόδου, μας έρχονται στο νου εικόνες απ’ τα παλιά. Όχι πολύ παλιά. Μόλις δυο, άντε τρεις δεκαετίες πίσω. Δυο δεκαετίες, …που μοιάζουν αιώνες.

⇒ Τότε που όλος ο κόσμος ήταν στο χωράφι. Τότε που τα παιδιά έκαναν κοπάνα απ’ το σχολείο, όχι για να αράξουν σε μια καφετέρια και να ανακατεύουν με τις ώρες τα παγάκια με το καλαμάκι στον καφέ, αλλά για να πάνε να βοηθήσουν τον πατέρα και τη μάνα στο σκάψιμο και στο πότισμα.

⇒ Τότε που οι μικρές κοινωνίες σε πόλεις και χωριά, έμοιαζαν περισσότερο με μια καλά οργανωμένη μηχανή αγροτικής παραγωγής, με κάθε μέλος να αποτελεί και ένα χρήσιμο και αποδοτικό εξάρτημα.

⇒ Τότε, που δεν περίμενε κανείς να ανοίξουν τα σύνορα για να βρει εργάτες να δουλέψουν για αυτόν. Δούλευε ο ίδιος και η οικογένειά του. Κι αν χρειαζόταν, έδιναν και μια χείρα βοηθείας άλλοι συγγενείς, φίλοι και γείτονες.

⇒ Τότε που η αγωνία ήταν «να κάνει καιρό», να πάρει νερό τη μέρα που ήθελε ο καθ’ ένας, να βγει σωστό το προϊόν, να πιάσει τιμή.

⇒ Τότε που ο αγρότης παρακαλούσε το Θεό να πάνε όλα καλά…και όχι τον υπουργό να δώσει λεφτά! Άλλαξαν πολλά από τότε. Και για τα περισσότερα, θα πούμε… ευτυχώς. Έπρεπε να αλλάξουν. Ο κόσμος αλλάζει, εξελίσσεται, πηγαίνει μπροστά. Ωστόσο, δεν είναι πρόοδος να σε έχουν κάνει τεμπέλη και να σου πετάνε ένα ξεροκόμματο μέσω των επιδομάτων, για το οποίο πρέπει να τους πεις κι «ευχαριστώ» από πάνω. Δεν είναι πρόοδος το να εξαρτάσαι σχεδόν απόλυτα απ’ την επιδότηση και όχι απ’ την παραγωγή σου. Δεν είναι πρόοδος το να μην έχεις παραγωγή. Να ρωτάς όχι «τι να καλλιεργήσω;», αλλά «τι θα πάρω;». Και μονίμως «πότε θ μπούνε λεφτά;» Δεν είναι πρόοδος το σχεδόν σκουριασμένο τρακτέρ.

Ούτε το αυλάκι, που εξαφανίστηκε μέσα στα χόρτα.

Και για να καταλήξουμε κάπου, δεν είναι, κατά τη γνώμη μας πάντα, πρόοδος το κινητό και το face book, που έχει αντικαταστήσει την αυθεντική επικοινωνία ακόμη και της ίδιας της οικογένειας, όπως αυτή εκφραζόταν όχι πολλά χρόνια πριν, έστω κι αν γινόταν μέσα στο χωράφι, σε δύσκολες, πολύ κουραστικές συνθήκες.

e-ea.gr