Τι γνωρίζουμε για την υποπαραλλαγή της «Όμικρον» που έφτασε και στην Ελλάδα

Η Ελλάδα προστέθηκε την Παρασκευή στη λίστα των χωρών όπου έχει ανιχνευθεί η υποπαραλλαγή BA.2 του κορωνοϊού, η οποία έχει ήδη εξαπλωθεί ευρέως στη Δανία και άλλες ευρωπαϊκές χώρες, χωρίς όμως να είναι ακόμα γνωστό αν συμπεριφέρεται διαφορετικά από το αρχικό στέλεχος Όμικρον.

Σύμφωνα με πληροφορίες του in.gr, δύο κρούσματα επιβεβαιώθηκαν την τελευταία εβδομάδα στο αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος». Όπως φαίνεται είναι τα πρώτα στην Ελλάδα, καθώς την Πέμπτη ο καθηγητής Γκίκας Μαγιορκίνης είχε αναφέρει ότι μέχρι τότε δεν είχαν καταγραφεί περιστατικά στη χώρα.

Η υποπαραλλαγή BA.2, η οποία ανεπίσημα βαφτίστηκε «Όμικρον 2», είναι ένας από τους τρεις κλάδους στους οποίους έχει χωριστεί η Όμικρον, και παρουσιάζει σημαντικές διαφορές από το αρχικό στέλεχος (ΒΑ.1) ως προς τις μεταλλάξεις που φέρει.

Ευρεία εξάπλωση

Η BA.2 ανακαλύφθηκε στις αρχές Δεκεμβρίου και ήδη ανιχνεύεται σε τουλάχιστον 43 χώρες, σύμφωνα με δεδομένα που συγκεντρώνει το Ινστιτούτο Scripps στην Καλιφόρνια.

Παρά την έλλειψη επαρκών γενετικών δεδομένων, η BA.2 φαίνεται πως ήδη επικρατεί στις Φιλιππίνες και στην Ινδία, ειδικά στην περιοχή της Καλκούτας όπου αντιστοιχεί στο 80% των κρουσμάτων, ανέφεραν προ ημερών οι Times of India.

Η BA.2 εξαπλώνεται επίσης στη Βρετανία, τη Νορβηγία, τη Σουηδία και τη Δανία, στην οποία αντιστοιχούν τα περισσότερα από τα 8.000 κρούσματα που έχουν καταγραφεί ως σήμερα παγκοσμίως.

Σύμφωνα με το Κρατικό Ορολογικό Ινστιτούτο της Δανίας, η BA.2 αντιστοιχούσε στο 20% των κρουσμάτων Covid-19 στα μέσα Δεκεμβρίου, ποσοστό που εκτινάχθηκε στο 45% τη δεύτερη εβδομάδα του Ιανουαρίου.

Καθησυχαστικά τα πρώτα δεδομένα

Η BA.2 φέρει αρκετές διαφορετικές μεταλλάξεις και δεν αποκλείεται να συμπεριφέρεται διαφορετικά από την αρχική Όμικρον όσον αφορά τη μεταδοτικότητα, τη βαρύτητα της νόσου και τη διαφυγή από την ανοσία που προσφέρει ο εμβολιασμός ή η φυσική λοίμωξη.

Ωστόσο η προκαταρκτική ανάλυση του δανικού ινστιτούτου «δεν δείχνει διαφορές στις νοσηλείες στο BA.2 συγκριτικά με το BA.1».

Τα υπάρχοντα εμβόλια αναμένεται να προστατεύουν από τη σοβαρή νόσο όπως συμβαίνει και με την αρχική Όμικρον, προσθέτει το ινστιτούτο.

Την ίδια άποψη είχε εκφράσει την Πέμπτη ο δρ Μαγιορκίνης: «Δεν φαίνεται ότι υπάρχουν σημαντικές διαφορές μεταξύ του ενός κλάδου και του άλλου όσον αφορά, ας πούμε, τη νοσηρότητα ή την μεταδοτικότητα. Ακόμα είναι νωρίς» είπε.

Σε εξέλιξη βρίσκεται τώρα η προσπάθεια για καλλιέργεια του ιού στο εργαστήριο προκειμένου να εξεταστεί αν εξουδετερώνεται αποτελεσματικά από αντισώματα που απομονώνονται από το αίμα εμβολιασμένων ατόμων και πρώην ασθενών.

Ιός «stealth»

Από γενετική άποψη, η BA.2 διαφέρει από την αρχική Όμικρον περισσότερο από ό,τι διαφέρει η Όμικρον από την παραλλαγή Άλφα του κορωνοϊού.

Η παρακολούθηση της ΒΑ.2 είναι ενδεχομένως πιο δύσκολη, καθώς η συγκεκριμένη υποπαραλλαγή δίνει μεν θετικό αποτέλεσμα στην εξέταση PCR, δεν ξεχωρίζει όμως εύκολα από άλλες παραλλαγές.

Ο λόγος είναι ότι από την BA.1 απουσιάζει μια μετάλλαξη (S-gene target failure) που επέτρεπε την διάγνωση της αρχικής Όμικρον.

Για τον λόγο αυτό η BA.2 αποκαλείται και υποπαραλλαγή «stealth», όρος που κανονικά αναφέρεται σε αεροπλάνα που παραμένουν αόρατα στα ραντάρ.

«Την ονομάσαμε stealth επειδή έχει μια μετάλλαξη στην θέση 67 που την κάνει μη ανιχνεύσιμη από την κλασική μέθοδο που χρησιμοποιούμε» είχε δηλώσει ο δρ Μαγιορκίνης.

Όμως αυτή η διαφορά δεν επηρεάζει τους ασθενείς του κοροναϊού, καθώς η συντριπτική πλειονότητα των θετικών δειγμάτων δεν υποβάλλεται σε γενετική ανάλυση ώστε να εξακριβωθεί σε ποιο στέλεχος οφείλεται η λοίμωξη.

Η ανακοίνωση του Ε.Ο.Δ.Υ.:

Θέμα: Τα χαρακτηριστικά της υποομάδας ΒΑ.2 ή 21L του στελέχους Όμικρον

Πρόσφατα ανακοινώθηκε ότι πιθανόν μια νέα υποομάδα (ΒΑ.2 ή 21L) του στελέχους Όμικρον παρουσιάζει αύξηση σε ορισμένες χώρες της Ευρώπης και ότι πιθανόν σχετίζεται με διαφορετικές ιδιότητες του ιού.

H υποομάδα 21L είναι επίσης γνωστή ως ΒΑ.2 και αποτελεί τμήμα μιας μεγαλύτερης ομάδας, της 21M (ομάδα ή στέλεχος Όμικρον), η οποία αντιστοιχεί στην ταξινομική ομάδα B.1.1.529. H ομάδα 21M (Όμικρον) περιλαμβάνει την υποομάδα 21L (ΒΑ.2), και την υποομάδα 21K (ΒΑ.1), καθώς και άλλες επιπλέον υποομάδες Όμικρον. Η ΒΑ.1 αποτελεί την υποομάδα Όμικρον που έχει προκαλέσει την πλειοψηφία των λοιμώξεων Όμικρον παγκοσμίως.

Οι υποομάδες 21L και 21K έχουν 38 κοινές μεταλλάξεις νουκλεοτιδίων και αμινοξέων, αλλά η 21L έχει επιπλέον 27 διαφορετικές μεταλλάξεις, ενώ η 21K έχει επιπλέον 20 διαφορετικές μεταλλάξεις.

Στην εξωτερική πρωτεΐνη S (Spike), οι δύο υποομάδες έχουν 21 κοινές μεταλλάξεις αμινοξέων, με την 21K να φέρει επιπρόσθετα 12 μοναδικές μεταλλάξεις αμινοξέων και την 21L να φέρει επιπρόσθετα 6 μοναδικές μεταλλάξεις αμινοξέων (συν μια μετάλλαξη/διαγραφή).

Είναι αξιοσημείωτο ότι από την 21L λείπει η διαγραφή στη θέση S:H69- και S:V70- η οποία στοιχειοθετεί το “S-gene drop out” ή SGTF που έχει χρησιμοποιηθεί για την ανίχνευση της 21K (Όμικρον) στα μοριακά τεστ. Για αυτό έχει χαρακτηριστεί ως υποομάδα stealth 

Οι 6 επιπλέον μεταλλάξεις της πρωτεΐνης S (Spike) στην 21L είναι οι: S:T19I, S:V213G, S:S371F, S:T376A, S:D405N, και S:R408S. Επιπλέον, υπάρχει μια διαγραφή 9 νουκλεοτιδίων από τη θέση 21633-21641, η οποία οδηγεί στις διαγραφές στις θέσεις S:L24-, S:P25-, S:P26-, και επιπλέον στη θέση S:A27S.

Αναφορικά με το αν οι 7 επιπλέον μεταλλάξεις της πρωτεΐνης S καθιστούν την υποομάδα BA.2 ξεχωριστή, δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία για τη αυξημένη δυνατότητα διαφυγής από υπάρχουσα ανοσία ή αυξημένη μολυσματικότητα. Επίσης, καμία από αυτές τις 7 μεταλλάξεις δεν έχει συσχετιστεί με σημαντική δυνατότητα διαφυγής από ανοσία ή αυξημένη μολυσματικότητα. Η συνδυαστική επίδραση αυτών των επτά μεταλλάξεων στις ιδιότητες του ιού είναι προς το παρόν  άγνωστη.

Στην Ελλάδα τα ποσοστά της υποομάδας ΒΑ.1 της Όμικρον με τη μέθοδο SGTF έχουν εκτιμηθεί ότι είναι παραπάνω από 90% στις περισσότερες περιφέρειες. Προς το παρόν στην Ελλάδα έχουν ταυτοποιηθεί 2 περιστατικά ΒΑ.2 ή 21L σε ταξιδιώτες από το εξωτερικό που έχουν ιχνηλατηθεί και βρίσκονται σε απομόνωση.